Bağlantı Aktivasyonları

Bağlantı katmanı v0: yerel taban, karasal, yüzeyler, onaylı uydu, kontrollü senkron — her adımda farklı güvenlik kontrolü.

v0 çalışma durumu — canlı uydu/operatör API taahhüdü değil. Gövde yayın anında gömüldü; tarayıcı private repo fetch yapmaz.

Güncelleme: 2026-07-28 · gömülü statik metin

# Lumos Bağlantı Aktivasyonları

> **Durum:** v0 — mümkün olan adımlar sırayla devreye alınır; her adım sonrası **farklı bir güvenlik ekseni** çapraz test edilir. Evrensel tek kalıp yok.  
> **Güncelleme:** 2026-07-12  
> **Kaynak konfig:** `config/connectivity/activation_pipeline.json`

---

## Özet (site)

Lumos bağlantı katmanı ilke olarak uydu, karasal internet, offline ve mağaza bağımsız yüzeyleri kapsar. **Bugün çalışan v0** adımları env simülasyonu, yüzey kataloğu, kontrollü senkron kuyruğu ve readiness raporudur — canlı operatör/uydu API taahhüdü değildir.

**Komut:** `make connectivity-activate` · **Web:** `/connectivity/ui` · **welockai:** `/baglanti-aktivasyonlari`

---

## Aktivasyon adımları

### 1 · Yerel taban (`local_baseline`)

| | |
|---|---|
| **Site** | Cihazda omurga: internet yokken bile temel işlevler yerelde sürer. Uydu ve karasal hat kapalı varsayılır. |
| **GitHub** | `LUMOS_ACCESS_LAYER=local`, tüm `*_AVAILABLE=0`. Düşük bant profili; erişim katmanı çözümlemesi offline tabanı doğrular. |
| **Güvenlik ekseni** | **Opt-in kapısı** — uydu hattı kullanıcı onayı olmadan devreye girmemeli. |
| **Durum** | v0 aktif |

### 2 · Karasal internet (`terrestrial_up`)

| | |
|---|---|
| **Site** | Normal internet varken tam bant profili; karasal katman tercih edilen yol. Uydu hâlâ kapalı. |
| **GitHub** | `LUMOS_TERRESTRIAL_AVAILABLE=1`, `LUMOS_ACCESS_LAYER=auto` → `active_layer=terrestrial`, `bandwidth_profile=full`. |
| **Güvenlik ekseni** | **Otomatik yürütme yasağı** — yetki katmanında `auto` eylem kapalı; bağlantı açılsa bile sistem kendi başına dış aksiyon almaz. |
| **Durum** | v0 aktif |

### 3 · Yüzey kataloğu (`surfaces_catalog`)

| | |
|---|---|
| **Site** | iOS, Android, Web, masaüstü ve bölgesel alternatifler tek listede; mağaza veya ülke engeli yüzey değiştirmez, fallback gösterilir. |
| **GitHub** | `ConnectivityLayer.surfaces()` — katalogdan 5 yüzey + bölgesel paket önerisi; dağıtım durumu `scaffold` / `live` ayrımı. |
| **Güvenlik ekseni** | **Platform izolasyonu** — bir platformdaki blok diğer yüzeyi kilitleyemez; çapraz platform engelleme tasarım hatası sayılır. |
| **Durum** | v0 aktif (katalog + API) |

### 4 · Uydu — onaylı (`satellite_opt_in`)

| | |
|---|---|
| **Site** | Son erişim katmanı: karasal yokken, kullanıcı açıkça onayladığında düşük bantta devreye girer. Otomatik uydu bağlantısı yok. |
| **GitHub** | `LUMOS_SATELLITE_AVAILABLE=1`, `LUMOS_SATELLITE_OPT_IN=1`, karasal kapalı → `active_layer=satellite`, `bandwidth_profile=low`. |
| **Güvenlik ekseni** | **Delegasyon yürütme bloku** — onaysız dış yürütme (ör. LinkedIn gönderimi) mesaj kapısında durur. |
| **Durum** | v0 stub (env simülasyonu) |
| **İlke** | `docs/product/uydu-erisim-ilkesi.md` |

### 5 · Kontrollü senkron (`sync_controlled`)

| | |
|---|---|
| **Site** | Bağlantı geri gelince veri kuyruğa alınır; kullanıcı önizler ve onaylamadan yükleme yapılmaz. Acil/kritik kalemler ayrı işaretlenir. |
| **GitHub** | `sync_demo` aksiyonu — metin + büyük medya + acil kuyruk; `sync_preview()` → `requires_user_approval=true`. |
| **Güvenlik ekseni** | **Senkron onay kapısı** — önizleme kullanıcı onayı olmadan tamamlanmış sayılmaz. |
| **Durum** | v0 aktif |

### 6 · Readiness yığını (`readiness_stack`)

| | |
|---|---|
| **Site** | Tüm katmanların anlık durumu, uydu otomatik bağlanmıyor bilgisi, bekleyen senkron sayısı ve yüzey sayısı tek raporda. |
| **GitHub** | `readiness()` — access + bandwidth + sync_queue_pending + surfaces_count + `satellite_auto_connect=false` şeffaflığı. |
| **Güvenlik ekseni** | **Sohbet otomatik gönderim bloku** — otomatik gönderim sohbet servisinde engellenir. |
| **Durum** | v0 aktif |

---

## Güvenlik eksenleri (dönen çapraz test)

Her adımda **yalnızca bir** eksen koşulur; adımlar arasında tekrar eden kalıp yoktur.

| Eksen | Adım | Ne doğrulanır |
|-------|------|----------------|
| `opt_in_gate` | Yerel taban | Uydu opt-in olmadan son katman açılmaz |
| `authority_auto_forbidden` | Karasal | Yetki katmanı auto yürütmeyi reddeder |
| `platform_isolation` | Yüzeyler | Çapraz platform blok yasağı |
| `delegation_execute_block` | Uydu | Onaysız dış yürütme mesaj kapısında durur |
| `sync_approval_gate` | Senkron | Önizleme onay ister |
| `chat_auto_block` | Readiness | Otomatik sohbet gönderimi bloklanır |

Konfig: `config/connectivity/security_cross_axes.json`

---

## Nasıl çalıştırılır

```bash
make connectivity-activate
python3 scripts/connectivity_activate.py list
python3 scripts/connectivity_activate.py run
python3 scripts/connectivity_activate.py run --step satellite_opt_in
lumos connectivity activate run
```

---

## İlgili ilkeler

- `docs/product/uydu-erisim-ilkesi.md`
- `docs/product/kuresel-erisim-ilkesi.md`
- `docs/connectivity/connectivity-v0.md`